Türk Şiiri İçin Dijital Bir Hafıza: Art-ı Sanat

Sanat, edebiyat ve bağımsız üretimi dijital ortamda bir araya getirmek amacıyla geliştirilen Art-ı Sanat; 21 bini aşkın şiirden oluşan İmece Kütüphane, dijital fanzin arşivi, sosyal paylaşım alanı ve çeşitli sanat projeleriyle büyümeye devam ediyor. Platform, bütün bunları reklamsız ve mümkün olduğunca bağımsız bir yapı içerisinde sürdürmeyi hedefliyor.

İnternet, edebî metinlerin insanlara ulaşmasını hiç olmadığı kadar kolaylaştırdı. Fakat aynı kolaylık beraberinde başka bir meseleyi de getirdi: dağınıklık.

Yanlış aktarılan şiirler, bozulmuş Türkçe karakterler, kaybolan internet dergileri, yıllar önce yayımlanmış fakat bugün izi sürülemeyen fanzinler, şiirin ahengini bozacak şekilde tasarlanan siteler ve şiirin kendisinden daha görünür hâle gelen reklamlar…

Art-ı Sanat, devrimci bir yerden bu dağınıklığa karşı bir alan açma düşüncesinden doğdu.

Sanatı, edebiyatı ve yaratıcılığı dijital dünyanın biraz tozlu ama hâlâ keyifli raflarına taşımayı amaçlayan platform; bugün şiir arşivinden fanzinlere, sosyal medya sisteminden kelime ve etimoloji çalışmalarına kadar birbirinden farklı birçok modülü bünyesinde barındırıyor.

Not: Bu platform, şifremi unuttum butonuna bastığınızda sizlere B12 tavsiye ediyor.

21 binden fazla şiir bir arada: İmece Kütüphane

Art-ı Sanat’ın en kapsamlı çalışmalarından biri olan İmece Kütüphane, bugün itibarıyla 21.867 Türkçe şiiri bir araya getiriyor.

Kütüphane içerisinde yaklaşık 31 bin kelimelik bir söz varlığı da bulunuyor. Şiirlerde geçen ve sistemin etimoloji veritabanında karşılığı bulunan kelimeler, okuyucunun kelimenin kökenine ve anlam serüvenine ulaşabilmesine imkân sağlayacak şekilde işaretleniyor.

Böylece şiir yalnızca okunacak bir metin olarak değil; kelimeleri, çağrışımları ve diliyle beraber keşfedilebilecek bir alan olarak ele alınıyor.

Yine kütüphane içerisinde insanların hangi şiirleri okuduğu anonim bir şekilde kayıt altına alınıyor. Bu, bizlere “bu şiiri okuyanlar bu şiirleri de okudu” gibi bir veri sağlıyor. İnsanın doğal seyrinde olan keşif için böyle bir alt yapı geliştirilmiş.

Art-ı Sanat geliştiricisi Osman Taha Girgin, projenin çıkış noktasını şöyle anlatıyor:

“İnternetten şiir okumak istediğimizde çoğu zaman şiirin kendisinden önce reklamlarla, yanlış aktarılmış metinlerle veya Türkçe karakter problemleriyle karşılaşıyorduk. Türkçe şiiri internette biraz daha hakkıyla temsil edecek, insanın şiir okumak için girdiğinde ‘oh be’ diyebileceği bir alan olsun istedik.”

İmece Kütüphane bünyesinde ayrıca “Art-ı Suni Dimağ” adı verilen yapay zekâ destekli bir şiir ve kelime tahlili sistemi geliştiriliyor. Türkçe şiirler, şiir incelemeleri ve edebî metinler üzerinden geliştirilen sistem; okuyucuya şiirin anlam dünyası, kelime tercihleri ve çeşitli edebî unsurlar üzerine farklı okuma imkânları sunmayı amaçlıyor.

Kaybolmasın diye: Fanzin Rafları

Art-ı Sanat’ın bir diğer önemli bölümü ise Fanzin Rafları.

Projenin başlangıçtaki amacı, geçmiş yıllarda yayımlanmış fakat zaman içerisinde internetten silinmiş veya erişimi zorlaşmış bağımsız fanzin ve dergileri yeniden ulaşılabilir hâle getirmekti.

Yapılan araştırmalar sırasında yalnızca geçmiş yayınların değil, bugün yayımlanmaya devam eden birçok bağımsız dergi ve fanzinin de kalıcı ve düzenli bir dijital arşiv problemine sahip olduğu görüldü.

Bunun üzerine Fanzin Rafları, geçmiş ve güncel bağımsız yayınların bir araya getirildiği sürekli büyüyen bir dijital külliyata dönüştü.

Platformun buradaki temel düşüncesi oldukça basit:

Bir zamanlar birileri tarafından emek verilerek çıkarılmış bir dergi veya fanzin, internetin unutkanlığı yüzünden ortadan kaybolmamalı.

Sanat üreticileri için sosyal alan

Platform içerisindeki Art-ı Sosyal bölümü ise kullanıcıların kendi sanat ve edebiyat üretimlerini paylaşabilecekleri bir sosyal alan olarak çalışıyor.

Kullanıcılar burada içerik yayımlayabiliyor; birbirlerini takip edebiliyor, paylaşımlara yorum yapabiliyor ve diğer sanat üreticileriyle etkileşime geçebiliyor.

Art-ı Sanat içerisinde ayrıca İnternetten Aşırdığımız Fotoğraflar, Dijital Sahiller, Blog ve bunların altında çalışan çeşitli küçük projeler de bulunuyor.

Her bölümün ortak noktası ise internet üzerinde sanat ve edebiyatla karşılaşmanın biraz daha insani, biraz daha merak uyandırıcı ve biraz daha keyifli hâle gelmesi.

Reklamsız bir edebiyat alanı

Art-ı Sanat’ın özellikle korumak istediği ilkelerden biri de platformun reklamsız olması.

Sitede kullanıcı deneyimini bölen reklam modellerine yer verilmemesi ve platformun mümkün olduğunca bağımsız kalması hedefleniyor.

Platform bugünlerde günlük olarak 560 ile 1.240 arasında tekil ve yeni ziyaretçiye ulaşıyor.

Artan ziyaretçi trafiğinin yalnızca Art-ı Sanat’a değil, sanat ve edebiyat alanında üretim yapan başka bağımsız topluluklara da katkı sağlaması hedefleniyor. Bu nedenle platform, siyasi niteliği bulunmayan ve üretim odaklı çeşitli genç toplulukların duyurularına ve bannerlarına herhangi bir karşılık beklemeden yer vermeye başladı.

Girgin, Art-ı Sanat’ın gelecek yaklaşımını ise şu sözlerle özetliyor:

“Art-ı Sanat’ın yalnızca ziyaret edilen bir internet sitesi olmasını istemiyoruz. Bir şiirin, bir fanzinin, bir kelimenin veya genç bir sanat üreticisinin burada kendisine yer bulabilmesini istiyoruz. İnternette kaybolmaya yüz tutan şeyleri mümkün olduğunca muhafaza etmek ve Türkçe şiir için elimizden geleni yapmak temel meselemiz.”

Art-ı Sanat, yeni modüller, dijital arşiv çalışmaları ve edebiyat odaklı projelerle gelişmeye devam ediyor.

Platforma art-isanat.com.tr adresinden ulaşılabiliyor.

Art-ı Sanat Hakkında

Art-ı Sanat, sanat, edebiyat ve yaratıcılığı dijital dünyaya taşıma amacıyla kurulmuş bağımsız bir dijital platformdur. İmece Kütüphane, Fanzin Rafları, Art-ı Sosyal, Dijital Sahiller ve çeşitli edebiyat projeleri aracılığıyla Türkçe şiirin, bağımsız yayınların ve sanat üretiminin dijital ortamda korunmasını ve daha fazla insana ulaşmasını hedeflemektedir.

Web: art-isanat.com.tr
Instagram: @javaci
İletişim: Osman Taha Girgin
Telefon: +90 545 835 19 73