Bir Savaşın Arka Planı: Yenilmeyenler
William Faulkner, Amerikan edebiyatının 20. yüzyıldaki en önemli yazarlarından biridir. Söz gelişi 1949 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülmüştür. Faulkner, kendine özgü yapısından hiçbir zaman ödün vermiyor, üstelik anlaşılmamayı bile umursamıyor. Ona yapılan kimi eleştirilere rağmen edebî duruşunu değiştirmiyor. Güneyi anlatmaya, kendi yaşadıklarını ve ailesinden kalan hatıraları yazmaya devam ediyor.
Yenilmeyenler, Necla Aytür ile Ünal Aytür tarafından tercüme edilip Yapı Kredi Yayınları tarafından dilimize kazandırılıyor. Eser, Amerikan edebiyatında çok önemli bir yere sahip. Zira onların kendi tarihlerinde yaşanan bir iç savaşı konu ediniyor. Romanda, bir savaşın arka planına, cephenin gerisinde yaşanan trajediye bizzat şahitlik ediyoruz. ABD iç savaşı ya da kuzey-güney savaşı devam ederken yaşanan yürek burkucu hikâyeler, sosyolojik ve psikolojik tahliller ışığında anlatılıyor. Direniş, korkuyla cesaret arasındaki ince his, hayata tutunma çabası yazarın doğal anlatımıyla daha da etkili hâle geliyor. Biz güneyde yaşananları okuyoruz. Bir tarafta savaş sürerken öte yanda savaşla beraber gelişen bambaşka zorluklara tanık oluyoruz.
Romanın kahramanları güneyin sıradan insanları. Büyükanne, torunu, çocuğun arkadaşı ve ailenin siyahi kölesi Ringo, albayın oğlu Bayard kitabın ana karakterleridir. Anlatım ise albayın oğlunun gözünden yapılıyor ve roman ilerledikçe çocuğun büyüdüğünü görüyoruz. Kitap yedi bölümden oluşuyor. Kitaptaki kahramanlardan birinin köle olması o devrin toplumuyla ilgili ipucu veriyor.
Bayard’ın geçmişinden yola çıkarak çocukluğundan itibaren değişik anıları hatırlamasıyla roman başlıyor. Romanı Bayard’ın gözünden okuyoruz. Güneyi temsil eden ve son derece tutucu bir yanı olan babaanne, Bayard ve diğer çocuklar hâlihazırdaki savaş ortamında birçok olay yaşıyor. Bayard’ın büyümesiyle olayların akışı paralel bir şekilde ilerliyor. Okuru derinden etkileyen onca ayrıntı yazarın içten anlatımıyla harmanlanıyor. Sansasyonel ve etkileyici olaylar bir ırmağın üzerindeki kayık misali akıp giderken dildeki tabiilik sizi de sürüklüyor.
Kitabın dili ve yazarın anlatım biçimi hayli doğal fakat yazarın dili kullanım tarzına alışık olmayanlar bazı yerlerde zorlanabilir. Karakterlerin yerel ağızla konuşturulması esere samimiyet katıyor. Yazarın bazı kısımlarda bilinç akışı tekniğini kullanıyor. Amerika’nın iç savaşının yaşandığı döneme dair fikir kırıntıları zihnimizin bir köşesinde yer buluyor. Dönemin özellikleriyle ilgili bilgi edinmenin yanı sıra muhtevası ve dramatik savaş arkası anlatısı hasebiyle salık verilebilecek bir yapıt olduğunu düşünüyorum.
FAULKNER, William, Yenilmeyenler, Yapı Kredi Yayınları, 2018, İstanbul.
Burhan ALSAN
